POLSKA-UE
Premier w ofensywie

Premier Mateusz Morawiecki skierował list do szefów rządów i prezydentów krajów UE, w którym wyjaśnił kwestię relacji prawa konstytucyjnego do prawa unijnego. Wskazał, że Polska, której Trybunał Konstytucyjny potwierdził, iż konstytucja ma wyższość nad prawem traktatowym, nie jest wyjątkiem na tym tle – potwierdza regułę wyroków trybunałów konstytucyjnych w innych krajach. Szef polskiego rządu zapowiedział swój udział w debacie Parlamentu Europejskiego zainicjowanej po wyroku polskiego TK w sprawie nadrzędności ustawy zasadniczej nad prawem unijnym. To precedensowe wydarzenie: premier Morawiecki zamierza osobiście bronić racji Polski w sporze z eurokratami. W czasie wystąpienia w Sejmie zaprzeczył insynuacjom opozycji, jakoby wyrok TK oznaczał początek tzw. polexitu, czyli wychodzenia Polski z UE. Jego zdaniem, PO, której brakuje wyobraźni i programu, odwołuje się do kłamstwa. – Prawo unijne nie stoi nad konstytucją. Polska powierzyła część kompetencji UE, ale nie zrzekła się swej suwerenności, do czego najwyraźniej dąży opozycja – przyznał premier.
j.k.

PAPIEŻ DO POLAKÓW
Nie ma wolności bez…

– Ich życie jest wyrazistym przykładem wolności chrześcijańskiej. Niech doświadczenie tych świętych przypomina wam, że nie ma wolności bez odpowiedzialności i bez umiłowania prawdy. A najwspanialszym wypełnieniem wolności jest miłość, która urzeczywistnia się w służbie. Z serca wam błogosławię! – powiedział papież Franciszek do Polaków 13 października podczas audiencji ogólnej w Watykanie, odnosząc się do 43. rocznicy wyboru na papieża św. Jana Pawła II oraz wspomnienia liturgicznego św. Jana XXIII, św. Teresy z Ávili i św. Jadwigi Śląskiej.
j.k.

FRANCJA
#MyChurchToo

Świeccy katolicy zainicjowali akcję, której celem jest odnowa Kościoła w tym kraju. To reakcja na raport przedstawiający wstrząsające dane nt. wykorzystywania seksualnego w środowisku kościelnym. Akcja zainicjowana na Twitterze i opatrzona hashtagami: #AussiMon-Eglise i #MyChurchToo (Także mój Kościół) zaczęła się od uruchomienia serii wpisów. Pomysłodawcy, wśród których jest prawnik i eseista Erwan Le Morhedec, podkreślają, że chcą pokazać ofiarom nadużyć ze strony duchownych, iż są w pełni świadomi konsekwencji opublikowanego ostatnio raportu Sauvé (od nazwiska przewodniczącego komisji) i dążą do ogólnokościelnej mobilizacji, by nigdy już nie doszło do podobnych przestępstw. Hashtag #MyChurchToo szybko trafił do pierwszej trójki trendów na Twitterze, co pokazuje, jak mówi Le Morhedec, jak wiele osób chce prawdziwej odnowy Kościoła. We wpisach można przeczytać m.in., że wielu mediom zależy jedynie na „ukrzyżowaniu biskupów”, a nie na dobru Kościoła. „Tymczasem dla wielu z nas, świeckich, Kościół jest naszym życiem i chcemy być jego aktywną częścią, biorąc odpowiedzialność za przyszłość” – podkreślają organizatorzy akcji i wskazują, że wpisuje się ona w drogę synodalnej odpowiedzialności zainicjowaną w całym Kościele przez papieża Franciszka. „Chcemy wspólnie pomóc w odnowie Kościoła, który aktualnie nosi koszulę hańby, by znów stał się wiarygodnym świadkiem” – wskazują francuscy katolicy. Wyrażają nadzieję, że zostaną wysłuchani przez biskupów i że ich głos zostanie wzięty pod uwagę.
w.d.

WŁOCHY
Plan na kryzys

Najnowsze badania episkopatu nt. księży we Włoszech przynoszą mało optymistyczne dane. Mówi się o kryzysie duszpasterskim, galopującym starzeniu się duchowieństwa oraz o nowym rodzaju duszpasterzy, których nazywa się księżmi globtroterami – non stop w drodze między powierzonymi ich pieczy wspólnotami parafialnymi. W ciągu 30 lat liczba księży we Włoszech zmniejszyła się o jedną czwartą, a średnia ich wieku zdecydowanie wzrosła i przekroczyła obecnie 61 lat. Prawie 17% duchowieństwa diecezjalnego stanowią 80-latkowie, a zaledwie co dziesiąty kapłan ma mniej niż 40 lat. W pierwszych 15 latach nowego wieku liczba powołań diecezjalnych zmalała o jedną trzecią, podobnie sytuacja wygląda w zakonach męskich i żeńskich. Z powodu braku powołań zamykane są więc kolejne seminaria duchowne. Duszpasterskim ratunkiem dla Kościoła jest systematycznie rosnąca liczba świeckich diakonów stałych. Jest ich obecnie ponad 4,7 tys. To im, a także wspólnotom i ruchom – we współpracy z księżmi – biskupi zaczynają powierzać odpowiedzialność za kolejne parafie. Włoscy biskupi podkreślają, że są to „decyzje misyjne”, które mają pomóc stawić czoło nowemu duszpasterskiemu wyzwaniu.
j.k.

WATYKAN – ERYWAŃ
Nowa nuncjatura

W stolicy Armenii zostanie wkrótce otwarta nuncjatura apostolska. Decyzję w tej sprawie ogłoszono podczas wizyty w Watykanie prezydenta tego kraju Armena Sarkisjana. Dotychczas nuncjusz apostolski w Armenii rezydował w nuncjaturze apostolskiej w stolicy Gruzji – Tbilisi. „Podwójną” nuncjaturę stworzył jeszcze w 1992 r. papież Jan Paweł II. Od 2018 r. nuncjuszem w Armenii i Gruzji jest abp José Avelino Bettencourt.
j.k.

ANGLIA
Anglikanin katolikiem

Biskup Michael Nazir-Ali, jedna z czołowych postaci Wspólnoty Anglikańskiej, przyjął wiarę katolicką i ma przyjąć święcenia kapłańskie w ordynariacie dla byłych anglikanów. Nie będzie mógł jednak być biskupem, ponieważ jest żonaty. Pochodzi z Pakistanu. Jego ojciec był nawróconym na anglikanizm muzułmaninem. Po studiach na Uniwersytecie w Cambridge został anglikańskim pastorem i posługiwał w parafiach w Karaczi i Lahaurze. W 1984 r. został biskupem Raiwindu. Ówczesny prymas Wspólnoty Anglikańskiej przeniósł go jednak do Wielkiej Brytanii, bo dalsza posługa w Pakistanie zagrażała jego życiu. W 1994 r. został biskupem Rochester i szybko stał się czołową postacią ewangelikalnego nurtu tego wyznania. Zdecydowanie wypowiadał się w obronie życia, małżeństwa i rodziny. Przez wiele lat był zaangażowany w dialog z Kościołem katolickim, a ze względu na pochodzenie był czołowym ekspertem w kwestiach islamu. W 2009 r. zrezygnował z posługi biskupiej, by w utworzyć w Oksfordzie ośrodek promujący ewangelikalny nurt anglikanizmu oraz dialog z innymi religiami. Nazir-Ali to już czwarty anglikański biskup w Wielkiej Brytanii, który w ostatnich 2 latach zdecydował się na przejście do Kościoła katolickiego.
j.k.

ENERGETYKA
Teraz atom

Przedstawiciele rządów dziesięciu państw UE, w tym Polski, we wspólnie opublikowanej Białej Karcie przekonują, że energetyka jądrowa ma kluczowe znaczenie dla polityki klimatycznej wspólnoty i budowania gospodarki niskoemisyjnej. Jak wskazali, odnawialne źródła energii odgrywają ważną rolę w transformacji energetycznej, ale nie są w stanie wyprodukować odpowiedniej ilości energii niskoemisyjnej. Jej podstawowym źródłem powinien być atom. Energetyka jądrowa bazuje na najwyższych światowych standardach bezpieczeństwa i technologiach przyjaznych dla klimatu oraz tworzy energię czystą i bezpieczną; jest efektywna, daje szansę dalszego rozwoju przemysłu i gwarantuje niezależność energetyczną. Już teraz w czternastu państwach członkowskich działa 126 reaktorów jądrowych, które odpowiadają za połowę europejskiej produkcji energii bezemisyjnej. Sygnatariusze dokumentu podkreślają, że postawienie na energetykę jądrową pozwoliłoby uniezależnić produkcję energii elektrycznej od surowców z krajów Trzeciego Świata i chronić europejskich konsumentów przed wahaniami cen, tak jak to się dzieje z gazem. Postulują, by do końca roku energetykę jądrową wpisać na listę niskoemisyjnych technologii produkcji energii.
j.k.

KORONAWIRUS
Ostatnia szansa

Światowa Organizacja Zdrowia powołała specjalny zespół do spraw patogenów. Twierdzi, że może to być ostatnia szansa na rzetelne zbadanie początków wirusa SARS-CoV-2. Zespół ma się zajmować wszystkimi niebezpiecznymi wirusami na świecie. – Wybraliśmy dwudziestu sześciu najlepszych ekspertów w wielu dziedzinach – powiedział szef WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Przed kilkoma miesiącami eksperci organizacji byli w chińskim Wuhan, gdzie 2 lata temu pojawił się patogen. Nie dostali jednak od Chin wszystkich niezbędnych danych. Przypuszcza się, że wirus przeszedł na człowieka ze zwierząt sprzedawanych na targu w Wuhan, lub że mógł zostać sztucznie wyprodukowany w chińskim laboratorium. Państwo Środka odrzuca tę teorię, ale nie chce pozwolić na szczegółowe badania w tej sprawie. Na całym świecie na COVID-19 zmarło dotąd – według naukowców z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, którzy zajmują się monitorowaniem pandemii – prawie 4,9 mln osób, a łączna liczba zakażeń wynosi prawie 240 mln.
j.k.

WŁOCHY
Zabijają Neapol

Arcybiskup Domenico Battaglia, metropolita Neapolu, bije na alarm w związku z narastającym krwawym konfliktem między klanami Camorry w tym mieście. – Wszystkie siły społeczne muszą zrobić coś przeciwko eskalacji przemocy. Nie możemy czekać i patrzeć z rezygnacją na to, jak Neapol umiera – zaapelował. Zwrócił się także do „członków Camorry, skorumpowanych i wspólników przestępczości zorganizowanej”: – Zachowujcie się znowu jak ludzie! Zawróćcie! Arcybiskup Battaglia zapewnił, że jest gotów wspierać kroki w stronę nawrócenia wszystkich, którzy chcą słuchać swojego sumienia. – Nie jest jeszcze za późno, aby złożyć broń i wyruszyć na drogę sprawiedliwości – zaznaczył. W ostatnich tygodniach policja odnotowała kilkanaście ataków i zamachów bombowych, głównie w neapolitańskiej dzielnicy Ponticelli. Zginęło kilka osób.
j.k.

HIPOKRYZJA
Zabroni 11 listopada

Prezydent Warszawy i jeden z czołowych działaczy PO-KO Rafał Trzaskowski zmienia opinie szybciej niż krawaty. – Pandemia to nie jest czas na organizowanie wielkich demonstracji – powiedział o zapowiedzianym na 11 listopada Marszu Niepodległości. Zapytany wcześniej o manifestację zorganizowaną przez PO-KO i Donalda Tuska przeciwko prymatowi polskiej konstytucji nad prawem unijnym, w której sam brał udział, odpowiedział, że „najważniejsze jest to, aby były tłumy”. Trzaskowski nie ukrywa, że wystąpi o zakaz organizowania marszu, który w tym roku ma się odbyć pod hasłem „Niepodległość nie na sprzedaż”. Lider stowarzyszenia organizującego marsz – Robert Bąkiewicz jest pewny, że prezydent Warszawy będzie się starał zabronić narodowcom świętowania 11 listopada w stolicy, nie wiadomo tylko dlaczego. Przed rokiem powoływał się na zagrożenie epidemiczne, chociaż kilka dni wcześniej sam wziął udział w masowym strajku kobiet.
j.k.

FRANCJA
Stanowcza gościnność

Secours Catholique, oddział Caritas Internationalis, zarzuca rządowi brutalne traktowanie uchodźców w Calais i apeluje do papieża, by podjął ten temat podczas audiencji dla premiera Jeana Castexa. Organizacje pomocowe twierdzą, że władze stosują przemoc względem azylantów. Chodzi m.in. o ich codzienne wysiedlanie, konfiskatę namiotów i innego mienia. Francuska Caritas apeluje o zaprzestanie tych praktyk chociaż na okres zimy. W tym celu trzy osoby podjęły strajk głodowy w kościele św. Piotra w Calais – m.in. ks. Philippe Demeestere. Uważa on, że zachowanie władz to akcja rządu, który chce pokazać wyborcom, że Emmanuel Macron w podejściu do migrantów potrafi łączyć gościnność ze stanowczością.
Vatican News

MEKSYK
Wyrugowali Kolumba

Władze stolicy kraju ogłosiły, że statua Krzysztofa Kolumba, ufundowana przez bankiera Antonia Escandóna w 1875 r., już na stałe opuści główną aleję miasta. Znajdująca się w centrum stolicy statua Kolumba została zdjęta z cokołu w 2020 r. po tym, jak aktywiści ruchu walczącego o prawa rdzennej ludności zagrozili, że ją obalą. Burmistrz miasta i posłanka lewicowego Ruchu Odrodzenia Narodowego Claudia Sheinbaum oświadczyła, że na miejscu pomnika stanie replika rzeźby a, wykonanej w czasach prekolumbijskich. Nowy monument będzie trzy razy większy od rzeźby Kolumba, co ma przypominać o tym, że kobiety z ludów tubylczych były najbardziej prześladowane w okresie kolonialnym i po nim.
j.k.

GENDEROWE BADANIE
Lalka dla Jasia

Zlecone przez Lego Group badanie ujawniło, że zabawki Lego utrwalają stereotypy na temat płci. Okazało się, że prawie trzy czwarte chłopców obawiało się, iż staną się obiektem żartów, jeśli będą się bawili dziewczęcymi zabawkami. Przy okazji badania przeprowadzonego na wielotysięcznej próbie, m.in. w Polsce, przez organizację Geena Davis Institute on Gender in Media dostało się rodzicom za to, że zachęcają synów do uprawiania sportów i podejmowania zadań z elementami nauki, inżynierii i matematyki, a córki – do tańca i przebierania się czy pieczenia. Zdaniem organizacji, pokazuje to, jak „uprzedzenia płciowe” są głęboko zakorzenione w świecie.
w.d.